Hout

Treurig liep hij door het woud

hier was iedereen van hout.

 

Dit ultrakorte gedicht van Henk Spaan welt in mij op, terwijl ik door het Robbenoordbos wandel. De bomen nog vrijwel treurig kaal, de vogels op een enkele na nog nauwelijks hoorbaar.

Het gedicht is een knipoog naar de psychiater Jan Foudraine, die in 1971 het boek Wie is van hout publiceerde. Het was een aanklacht tegen de medisch-dominante behandelmethoden en bepleitte een herwaardering van de patiënt als mens. Nadien kwam de ‘anti-psychiatrie’-beweging op gang.

Het gedicht staat in Spaans flinterdunne bundeltje ’n Lach en ’n Traan (1973). Vermakelijke ‘antipoëzie’.

 

9  april 2021 – 3374

Hans Sleutelaar (1935-2020)

Vorige week overleed schrijver-dichter Hans Sleutelaar. Met onder anderen Hans Verhagen, Cornelis Vaandrager, Armando en Simon Vinkenoog behoorde hij tot de angry young men die begin jaren zestig de literaire wereld bestormden.

Zijn poëzie-oeuvre omvat maar zo’n zestig, zeventig gedichten. Hij was niet snel tevreden. Het moest wel goed zijn, wilde hij het kunst noemen. Een noeste werker die paste in zijn geboortestad Rotterdam.

Lof van de poëzie

Wat is poëzie? Wat zijn woorden?

Wat niet? Een echo van een echo

is het woord. Maar menigeen

die geen vermoeden heeft van poëzie,

ziet soms de wereld in haar wonder licht.

2 juli  2020 – 3191

Werkbank

De werkbank in mijn hoofd

bergt tangen om te grijpen

ideeën die ontsnappen

in de waan van dag naar dag.

Hamers om te slaan

op onstuimige emoties

stuk en dan bij beetje

weer dulden als het mag.

Zagen om te delen

overmoedse plannen

in zegbare voornemens

en weer lijmen tot ik wil.

Beitels om te schaven

aan gedachten op de loop

koersend naar een inzicht

drijf ik denkloos stil.

11 juni  2020 – 3176

Geen paniek!

Ik heb een klein beleggingspakketje duurzame aandelen. Dat staat al een jaar vrolijk in de plus. Deze week zit er een beetje de klad in, maar je hoort mij niet mopperen.

Die klad komt geheel en al voor rekening van het Corona-virus. Oorlogen, natuurrampen en ziekteplagen hebben meteen hun weerslag op de aandelenkoersen. Nu er in Italië een flink aantal besmettingsgevallen en inmiddels ook twaalf doden zijn, komt het EU-bestuur in het geweer. 'Geen paniek, mensen, geen paniek!'

Het doet me denken aan de televisieserie Daar komen de schutters. Hoe vaker je zoiets hoort, des te zenuwachtiger men wordt. Hamsteruh!!

26 feb 2020 - 3111

Dijk

In tijd en gras van alle dagen

rust je daar

vast en vreedzaam

kiezelig stuttend

boven water altijd weer.

Langs de keten van repen

ruisen de verhalen

van verdronken vissers

van zee van wind van zee

luisteren verloren vrouwen

naar het koor van verleiding

vissen vogels aan je voeten

pieren uit basalt.

En als de wind zich strekt

en schapen ijlings van je schouders rennen

blijf je onaangedaan, rotsvast lichaam

hoeder van ons zijn.

27 jan 2020 – 3089

Woordenstof

In de achterzaal van de Nieuwe KHL, het vroegere koffiehuis van scheepvaartmaatschappij Koninklijke Hollandse Lloyd, houdt mijn vroegere buurman J. zijn eerste poëziebundel ten doop.

Naast eertijds een plantsoenwoning in Amsterdam-Noord hebben wij gemeen dat we werkzaam zijn of waren in de commerciële wereld van taal en tekst. J. is daarnaast een actief beoefenaar van de edele dichtkunst, al doet hij daar in zijn causerie allerminst zwaarwichtig over.

Het eerste exemplaar van Momentums laadklep heeft hij teruggegeven aan de aarde, vertelt hij. Via de papierversnipperaar, zodat poëzie straks ook uw toilet kan sieren. In stof van woorden zullen wij verteren.

29 okt 2019 – 3033

Bekennen

Vandaag werd bekend - via een nieuwe biografie - dat dichter/beeldend kunstenaar Lucebert (1924-1994) in de oorlog het nazisme en antisemitisme omarmde. Na de oorlog, toen hij zijn leven aan de kunst ging wijden, is daar nooit meer een spoor van gevonden. Sterker nog, Lucebert afficheerde zich juist met links gedachtengoed.

Deze jeugdzonde, als je dat zo mag noemen, heeft hij altijd geheim weten te houden. Mijn linkse tante Trien zei, nadat een aspirant-lid van de PSP Hoorn bekende lid te zijn geweest van de NSB-Jeugdstorm: 'Ach, we zijn allemaal slachtoffer van die rotoorlog.'

Bekennen is niet iedereen gegeven.

7 feb 2018 – 2459

Brel

Twee uur lang zat ik gefascineerd te kijken naar de tv-documentaire Fou de vivre over het leven en werk van Jacques Brel.

Zelf ben ik niet een uitgesproken liefhebber van chansons. Boeiend was om te zien hoe Brel, telg uit een ondernemersgezin, alles deed om zijn droom te verwezenlijken: op een podium staan. Jarenlang leurde hij in Parijs tevergeefs met zijn liedjes totdat, hoe toepasselijk, Ne me quitte pas een hit werd.

Brels beschouwingen tussen de optredens vond ik mooier dan de chansons. Zoals deze: 'Voor een lied heb je drie dingen nodig. Muziek, tekst en iets wat niemand verwacht.'

28 apr 2017 – 2173

Lentesk

Mede dankzij mijn natuurminnende opvoeding weet ik niet anders dan dat de lente op 21 maart van start gaat. Maar nu roepen allerlei weerkundigen dat hij al op de eerste van de maand begint.

Dat komt mij en ook de natuur veel te vroeg. Onder het bedrieglijk lekkere zonnetje blaast een nare koude wind. De tuinvogels zijn nog maar wat blij met de winterkost die ik op het tegelplateau strooi.

De lente is hèt seizoen van de poëzie. Maria Vasalis dichtte:

Een witte ochtend, eerste dooi

de lucht wit-grijs, egaal gespreid

en aan de lange horizon

welt nu een witte zon.

1 mrt 2017 – 2115